HET HABITOOR  De nieuwe post Covid19 werk-leefomgeving

Door Casper Schwarz, Mei 2020

Het ‘Kantoor’ is zojuist overleden. Het heeft een virus opgelopen en na een ziekbed van amper 3 maanden hebben we massaal afscheid genomen. Werkend Nederland heeft in dezelfde 3 maanden een sprong van 10 jaar evolutie gemaakt en bedacht dat het werken op kantoor niet langer de basis vormt. Thuiswerken, zelf je dag indelen en online vergaderen blijkt beter inpasbaar dan we dachten. Vrije tijd en werk lopen opeens als vanzelf door elkaar en zelf verantwoordelijkheid nemen voor output doen we graag. En dan volgt de vraag “Wat waren we al die jaren aan het doen?” Als er één moment is om onze woon-, werk- en leefwijze te herzien dan is dat nu. Met een nieuwe vorm van bedrijfshuisvesting. Het Kantoor is overleden, het Habitoor is geboren.

De afgelopen decennia zijn we al hard bezig geweest om het kantoor zo min mogelijk het kantoor te laten zijn. En terecht, want het oude beeld van een kantoor is een onmenselijke plek met receptiebalies, wachtzitjes, pantry’s, kopieermachines, papierbakken, archiefkasten, tapijttegels en systeemplafonds. Niets maar dan ook niets van dat alles wil je thuis hebben. Waarom dan wel op je werk? De signalen dat er iets drastisch zou gaan veranderen waren er legio. De kamer structuren evolueerden naar diverse werkzones met dynamische plekken, reguliere plekken en stilte plekken, de kantine werd een restaurant en de coffee bar heeft zijn intrede gedaan. Beplanting werd een vast onderdeel en er werden informele ontmoetingsruimten gecreeerd. Steeds meer werd aan medewerkers de vrijheid gegeven om het gebouw naar eigen inzicht te gebruiken. Maar dat we in een spasme verkeerden blijkt wel uit het feit dat nieuwe werkvormen binnen het kantoor net zo hard weer afgebrand werden als dat ze ontwikkeld waren. De jongere generatie zit er doorgaans al een stuk losser in. Start-ups werken veel online en hebben een hub om samen te werken en de opkomst van Spaces, Tribes en WeWork geeft al aan dat er een ommezwaai op komst was.

Eigen verantwoordelijkheid

In deze periode van thuiswerken heeft iedereen ervaren hoe je zelf verantwoordelijkheid neemt voor wanneer je werkt. Het managen van medewerkers was in het flexkantoor al een vrijer proces geworden en nu heeft iedereen kunnen laten zien hoe goed we daar in slagen. In de afgelopen 3 maanden zijn er overdag klusjes gedaan die op de privé ‘to-do-list’ stonden. Om vervolgens ’s avonds door te werken. Dat kan nu en dat mag nu ook. En vanuit dat perspectief is het begrijpelijk dat een stevig percentage van de Nederlanders niet zo nodig terug naar het kantoor wilt. Het werkpatroon verandert zodoende van een scheiding tussen werk en privé naar een invulling van je leven waarin je zelf kiest wanneer en waar je werkt. De beslissing op welke dagen je juist wel je collega’s wilt zien is daar een vervolg van. Deze nieuwe vrije levenswijze biedt zoveel extra kwaliteit aan het leven dat de motivatie om te presteren zeker zal blijven, zo niet verbeteren. Bovendien krijgt men meer vrijheid in de keuze waar te willen wonen. Als je maar een of twee dagen per week naar je werk gaat, kan je gerust wat verder weg gaan wonen. Meer verantwoordelijkheid, meer vrijheid, meer spreiding over Nederland.

Verbondenheid en saamhorigheid

De quarantaine heeft ons niet alleen laten zien hoe zelfredzaam we zijn, maar we hebben ook ervaren hoe zeer we de verbondenheid en saamhorigheid met onze vrienden, familie en collega’s missen. We hebben behoefte aan een groepsgevoel, we houden van gezelligheid en van echte interactie. Het vormt een belangrijk onderdeel van het werkproces. Kennisdelen, creatief ontwikkelen, brainstormen en strategisch denken doe je niet alleen. En ook het geven en krijgen van complimenten, het vieren van successen of het verwerken van tegenslagen zijn aangelegenheden die je samen doet. Er is wel degelijk behoefte aan een gezamenlijke plek. Een plek waar je graag naar toe gaat. Een plek die een vanzelfsprekend onderdeel wordt van je leefpatroon en -omgeving. Een plek met een magnetische werking. Als je tien plekken noemt waar je in je vrije tijd naar toe wilt gaan, dan zit een kantoortoren aan de rand van de stad daar niet bij. Dus als we die magnetische werking willen bewerkstelligen, moeten we op zoek naar een nieuwe vorm, op een nieuwe plek, met een nieuwe naam, als onderdeel van je leefomgeving. Die plek wordt het Habitoor.

Smeltkroes

In de biologie ontstaat een habitat binnen een biotoop en het betekent letterlijk: ‘natuurlijk woongebied van een organisme’. Als het organisme de medewerkers van een bedrijf zijn, dan is de volgende vraag: waar is de biotoop? Een organisme nestelt zich op een plek waar het klimaat optimaal is, waar rijkelijk voeding beschikbaar is, waar de evolutie maximaal kan plaatsvinden. Vertaald naar een werkomgeving zou dat zijn: waar mensen zich lekker voelen, waar je wordt getriggerd en waar je het werken goed kunt integreren met andere zaken in je leven. Zou je een kantoortoren zo kwalificeren? Nee, dat is een kunstmatige omgeving, geboren uit efficiency, facilitaire houdbaarheid en traditioneel denken. Geen natuurlijke omgeving, geen plek waar mensen in vrijheid excelleren. Het is tijd dat een bedrijf zijn imago niet langer ontleent aan haar corporale uitstraling, maar aan haar menselijke gezicht. De verbastering van Habitat (jouw thuis) naar Habitoor (het thuis van de organisatie) vertelt exact wat het nieuwe idee is: Het Habitoor wordt een thuishonk, een clubhuis, een verbindende schakel voor al je collega’s. Een verlengstuk waar je naar toe kan en mag wanneer je maar wilt en waar je ook kunt doen wat je wilt. Een smeltkroes waar je elkaar treft, samenwerkt, overlegt, vooruit kijkt en waar je klanten laat zien wat de echte aard van de organisatie is. Het Habitoor hoeft niet groot te zijn, maar wel bijzonder aangenaam, en voorzien van ruimten en plekken om iedereen zijn eigen werkproces te bieden. Een ontmoetingsplek in een aantrekkelijk pand, geflankeerd met voldoende overleg- , werk- en presentatiefaciliteiten. En ook loungeruimten, kookeilanden, meditatieruimten, sport en gaming faciliteiten. Het Habitoor wordt onderdeel van je leefpatroon, naar jouw ritme en behoeften. We kunnen nu die sprong maken. En dat we daar klaar voor zijn, was niet alleen al duidelijk bij jonge creatieve bedrijven, maar ook bij de meer traditionele organisaties. De steeds verdergaande digitalisering, de behoefte aan huiskamers, de boksballen tussen de bureaus, het weglaten van verlaagde plafonds en niet te vergeten de geliefde Casual Friday. Allemaal vingeroefeningen om uiteindelijk definitief vaarwel te zeggen tegen de traditionele werkvloer.

Hoe maken we die sprong?

Een aantal jaren geleden hebben wij een interieurontwerp gemaakt voor een bedrijf dat apps ontwikkelde voor mobiele telefoons. De werknemers zeiden dat ze op hun werk ook wilden kunnen koken, sporten, gamen en feesten. En op de vraag waarom kwam het antwoord ‘omdat ze thuis ook werken’. Overal alles kunnen, mogen en willen doen. Gelukkiger medewerkers, minder ziekteverzuim en meer ruimte voor het individu. Een kans voor ongeforceerde autonome groepsprocessen. Uiteraard met sturing, maar op een nieuwe manier. Ieder bedrijf is anders dus het Habitoor zal ook voor ieder bedrijf specifiek ontwikkelt moeten worden. Van belang is om het traditioneel denken overboord te gooien en op zoek te gaan naar een plek die echt als een magneet voor de organisatie kan gaan werken. Vanaf een leeg vel nadenken over wat de meest fantastische samenstelling zou zijn en welke functies we moeten samenbrengen om iedereen een nieuwe balans te bieden. Architecten en interieurarchitecten staan voor een nieuwe uitdaging. Er kunnen nieuwe kruisverbanden worden gelegd, er ontstaat integraliteit en op alle fronten wordt een efficiency slag gemaakt. Restaurants, grand cafés, monumenten, kerken, industriële werkplaatsen, oude bankgebouwen, theaters, badhuizen en ultra moderne gebouwen. Alles kan in de blender en naar keuze worden samengesteld tot diverse Habitoren. Een heerlijke uitdaging welke vooral gefundeerd wordt op waar mensen zich lekker voelen, waar energie vrijkomt en waar vrijheid wordt geboden. Voor zowel introverte als extraverte mensen en alles wat daartussen in zit. In de stad, bij een park of ergens aan het water. Een omgeving waar je ook in je vrije tijd wilt zijn en waar je naast je werk ook andere dingen kunt en wilt doen.

Cultuur

Je kunt je afvragen in welke mate we afscheid kunnen nemen van de eindeloze normen die door de jaren zijn ontstaan om de mensen in een onmenselijke omgeving te laten functioneren. Arbonormen bijvoorbeeld, bedoeld voor langdurig op dezelfde plek zitten werken. Niet meer nodig. Klachten over het klimaat? Verleden tijd. Flexfactor? Is geen factor meer. Enorme kostenbesparingen liggen in het verschiet. Het Habitoor wordt ook een opleidingsplek, een plek waar jong talent geïnspireerd raakt en waar senioren het bijzonder vinden dat ze ook een aantal jaren van hun carrière in deze vrijheid mogen werken. Een plek waar synergie op een natuurlijke manier ontstaat en waar je geprikkeld wordt om open, creatief en proactief te denken, te delen en te doen. En het Habitoor wordt een plek waar de cultuur van een bedrijf weer invulling krijgt. Niet door 5 kernwoorden of het zogenaamde DNA, maar door een invulling die de echte inborst van de organisatie uitstraalt. Voortkomend uit en ter onderstreping van het menselijk gedrag. Zoals cultuur ooit ontstaan is. Dit gaat invloed hebben op de stad als totaal. Horeca en werk gaan meer versmelten en mobiliteit ondergaat ook een metamorfose. Mogelijk kunnen we in de nabije toekomst de binnensteden autoluw maken. Dan ontstaat er een nieuw stil, schoon en levendige centrum. Met meer vrijheid, meer rust, meer groen en meer leefruimte. Wonen en werken lopen op een vanzelfsprekende wijze door elkaar, 24/7. Een natuurlijk leefgebied voor de mens, het Habitat en het Habitoor in een parkachtige biotoop. Wees een pionier en denk mee! Neem contact met ons op voor een vrijblijvende kennisdeling!

 

Casper Schwarz Architects